هاشم رسولى
10
وصايا الرسول ( ص ) والائمة ( ع ) ( فارسى )
تربيتى بود از نقل آنگونه روايات و ترجمه و بحث دربارهء آنها به كلّى خوددارى كرديم و تنها به نقل ترجمه همان وصيّتهاى اخلاقى و تربيتى بسنده كرديم ، و به همين جهت وصيّتهاى شخصى و سفارشهاى خصوصى هم كه مربوط به مراسم دفن و مكان آن و واگذارى اموال به افراد خانواده و امثال آن نيز بود آنها را نيز جمعآورى نكرده و از نقل آنها هم صرفنظر كرديم و تنها به همان وصيتهاى اخلاقى و تربيتى و معاشرتى كه جنبهء عمومى داشته اكتفا نموديم . تذكر دوم : برخى از دانشمندان اهل سنت كتابى به نام « وصايا الرسول » تأليف كرده بودند كه حقير قسمتى از آن را مطالعه كردم ولى متوجه شدم كه مؤلف تمامى سخنانى را كه از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله روايت شده همه را جمعآورى كرده و نام آن را « وصايا الرسول » ناميده ، چه آنها كه به عنوان موعظه و اندرز است و چه آنها كه دربارهء آداب معاشرت و خواب و خوراك و غيره است ، ولى ما در اين كتاب تنها آن رواياتى را جمعآورى و تأليف كرديم كه به عنوان وصيّت و از مشتقّات همين لفظ وصيّت بوده مانند « اوصيكم ، موصيكم ، أوصى ، يوصيه ، يوصى اصحابه » و امثال آن و از ذكر بقيهء رواياتى كه از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و ائمه معصومين عليهم السّلام دربارهء مواعظ و دستورات اخلاقى و معاشرتى و آداب و رسوم زندگى و تربيتى و امثال آن نقل شده و تحت عنوان وصيّت نبود خوددارى كرديم ، زيرا : اولا - اين كار را ديگران انجام داده و يك كار تكرارى بود . و ثانيا - اگر كسى بخواهد تمامى رواياتى را كه از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و ائمه معصومين عليهم السّلام در اين زمينهها نقل شده جمعآورى كند ، و بخصوص اگر بخواهد همانند كارى را كه ما كردهايم انجام دهد و همه را ترجمه نموده و اعرابگذارى كند ، كارى بس دشوار و سالها به طول مىانجاميد ، و مجلدات بسيارى را تشكيل مىداد ، كه اين كار براى ما مقدور نبود ، گذشته از اينكه همان گونه كه گفته شد بخش زيادى از آن را ديگران انجام دادهاند ، ولى كارى را كه ما درصدد انجام آن برآمديم به نظر خودمان كارى ابتكارى بود كه جاى آن نيز با اين ترتيب و سبك خالى بود . و آنچه ما را برآن داشت تا خصوص « وصيّتها » و مشتقات آن را جمعآورى و ترجمه كنيم اين بود كه به نظر رسيد در ميان دستورات اخلاقى و پند و اندرزهاى دينى و تربيتى كه از اين بزرگواران نقل شده ، همين وصيّتها است كه از ويژگى خاصى برخوردار است ، چون معمولا بزرگان جامعه و رهبران دلسوز و پدران مهربان ، آن تذكرات و دستوراتى را كه بيشتر مورد عنايتشان قرار داشته ، و